Neda Arnerić – Život i delo

Biografski osvrt na put u kome se poput neraskidivih lanaca prepliću filmske trake i ostvarenja likovne umetnosti  – osnove rada filmske i pozorišne glumice, nekadašnje narodne poslanice, a prema zvanju diplomiranog istoričara umetnosti.


Rođena je u Knjaževcu,  15. jula 1953. godine,  u porodici koja vodi poreklo od starih korčulanskih plemića Arneri. Živela je u Beogradu, gde je napravila prve glumačke korake.

Rani počeci

Od malih nogu pokazivala je interesovanje za umetnost – igrala je balet u Dečjoj baletskoj grupi Danice Šetine i bila je član Dečje dramske grupe Radio Beograda. Sa svega trinaest godina, snimila je film San (1966) i time postala prva dečja filmska zvezda tadašnje Jugoslavije. Na daskama koje život znače stala je u svojoj petnaestoj godini, u predstavi Crveno i plavo u dugi pozorišta Boško Buha.

Godinu dana kasnije upisala je Akademiju za pozorište, film, radio i televiziju, no nikada je nije završila. Zakon je tada zabranjivao studentima prve i druge godine studija da snimaju filmove, a Nedi su pristizali pozivi koji su posve bili značajni. Stoga je, povodom insistiranja svojih roditelja,  ipak diplomirala – ali na Filozofskom fakultetu na odseku istorija umetnosti.

U svetu umetnosti

Imala je zapamćene uloge u filmovima Višnja na Tašmajdanu (1968), Užička republika (1974), Ko to tamo peva (1980), Varljivo leto ’68. (1984), Tri karte za Holivud (1993), Nebeska udica (2000) i mnogim drugim. Pored domaće kinematografije, igrala je u italijanskim i francuskim filmovima.

Moj najveći uspeh je to što dugo trajem, od 60-ih do danas.

Nedin prvi odlazak iz zemlje vezuje se za snimanje filma Malo, mnogo, strastveno (1971)u Francuskoj.  Uloga je praktično bila namenska – osmišljena je i pisana isključivo za nju. O boravku u inostranstvu i dešavanjima tokom snimanja svedoče pisma koje je tada slala majci.

Jednо od njenih najznačajnijih glumačkih dostignuća bila je uloga u filmu Ispravi se, Delfina (1977). Scenario je inspirisan životnom pričom plivačice Atine Bojadži, koja je 1969. godine preplivala Lamanš. Atina, kojoj je Makedonija dodelila titulu sportiste veka, bila je saradnik na snimanju filma, a u pojedinim scenama je plivala umesto Nede.

U višedecenijskoj karijeri, snimila je preko 110 filmova i odigrala više od 40 pozorišnih uloga. Za ostvarenja na filmskom platnu 2009. godine dobila je Plaketu Jugoslovenske kinoteke, a godinu dana kasnije nagradu Pavle Vuisić za životno delo. Bila je nosilac pulske Zlatne arene i nagrade Carica Teodora.

Malo je poznato da je bila suosnivač i umetnički direktor Niš Art Fondacije, osnovane radi pružanja materijalne podrške i afirmacije mladih likovnih stvaralaca. Takođe, više od jedne decenije vodila je  beogradsku galeriju Atrijum – činivši značajan doprinos kulturnoj i umetničkoj atmosferi grada.

Neda je preminula u januaru ove godine. Počiva u Aleji zaslužnih građana, a za sobom je ostavila neizbrisiv trag u istoriji srpske kinematografije i kulture.

AUTORKA: Tamara Kojić

Ocenite tekst: