Velikani srpske istorije – Jovan Dučić

Jovan Dučić, srpski i jugoslovenski pisac, pesnik i diplomata, rođen je 1874. godine u Trebinju. Ističe se kao najznačajniji predstavnik srpskog modernizma i najznačajniji liričar, član Spske  kraljevske akademije. Reč je o književniku čija su dela od izuzetnog značaja i zato se s razlogom nalazi na listi 100 najpoznatijih Srba.


Postoje brojna polemisanja kada je ovaj književnik rođen, neki ističu da je to 1871. godina, drugi da je to 1872. godina, ali prema skorije pronađenim dokumentima postoji trag da je ovaj književnik rođen 1874. godine. I pored takve vrste polemisanja, ne može se skrenuti pažnja sa uticaja jednog takvog velikana koji je uspeo da izgradi i ostavi u nasledstvo naraštajima kompleks živopisnih dela, zato se i danas smatra najboljim predstavnikom zlatnog perioda srpske književnosti s početka dvadesetog  veka. Samim tim zasluženo je „najveći filozof među pesnicima, ili najveći pesnik među filozofima“.

Biografija
Jovan Dučić je rođen 15. februara 1874. u Trebinju, u siromašnoj seljačkoj porodici. Otac Andrija je stradao u Hercegovačkom ustanku 1875. godine i sahranjen je u Dubrovniku, a Jovan ostaje sa majkom Jokom i sestrom Milevom. Samo par godina nakon smrti Dučićevog oca, i Dučićevo Trebinje, nakon Berlinskog kongresa, postaje deo Austrougarske (1878.). Školuje se u rodnom mestu, potom u Mostaru završava Trgovačku školu. Godine 1890-1891. pohađa Učiteljsku školu u Sarajevu, gde završava prvu godinu, da bi drugu i treću završio 1891-1893. u Somboru. Tu Jovan stiče i reputaciju poete. Prvu pesmu „Samohrana majka“, objavio je u somborskom listu „Golub“. Potom okušava sreću i u novosadskom listu „Neven“. Prve pesme objavljene u „Nevenu“ dale su mu poleta, tako da se njegovo ime narednih godina objavljuje na stranicama bosanske „Vile“, da bi 1893. godine dobio i zvanično diplomu učitelja. Kao učitelj radi u Mostaru od 1895. do 1899. U društvu sa Šantićem stvorio je književni krug i pokrenuo časopis „Zora“. Takođe je izvesno da je u svom životu bio i pisar, da je bio u diplomatskoj službi, kao sektretar, a zatim otpravnik poslova u Rimu, Madridu, Kairu, Atini, potom i delegat u Ženevi. Jovan Dučić je izuzetna pojava u srpskoj književnosti i kulturi.

U ljubavi, kao i u religiji, sve počiva na osećanju i na verovanju u neverovatno.

Ženomrzac ili ne?
Srpski pisac koji se i danas spominje kao neko ko je imao podeljeno mišljenje o ženama, dok je sa jedne strane pisao sentimentalne pesme upravo posvećene njima, sa druge strane ih je kudio. Iako je jedan od najplodnijih pesnika dvadesetog veka, njegov život je bio roman za sebe: počev od detinjstva u kom je ostao bez oca, sve do diplomatske karijere koja ga vodi u Carigrad, Sofiju, Rim, Madrid. Međutim, kada se danas osvrnemo na život ovog književnika jedno polje ostaje diskutabilno, da li je Dučić bio ženomrzac ili ne? Tragovi prve velike ljubavi ovog pesnika počivaju na grobu Mage Nikolić Živanović.

Najveći filozof među pesnicima, ili najveći pesnik među filozofima.

Međutim, Dučić se nikada nije ženio, ali su ga pratile brojne priče o vanbračnoj deci i o brojnim vezama. Malo je poznato da je svom velikom kolegi i prijatelju, Aleksi Šantiću preoteo verenicu, iz hira ili kratkotrajne zaljubljenosti. Dučić je nakon odlaska u diplomatiju prekinuo svaki kontakt sa tom devojkom. „Pronaći dobru ženu, to je teško kao pronaći u svom vrtu izvor petroleuma“. Ovaj citat se tumači na različite načine, jedni misle da je Dučić bio šovinista, drugi misle da je čak bio i ženomrzac. Iako će ovo polje i dalje ostati misteriozno, čitajući Dučićeva dela, zaključci će uvek biti različiti.

Najznačajnija dela
U okviru poetskog ostvarenja, Dučićeve najpoznatije pesme su – „Lepota“, „Tajna“, „Moja ljubav“, „Velilka noć“, „Stvaranje“, takođe se izdvajaju i dela „Blago cara Radovana“, „Staza pored puta“, „Gradovi i himere“. Svake godine se u Trebinju održavaju Dučićeve večeri poezije, pri čemu se okupljaju pesnici i muzički stvaraoci iz Republike Srpske, Srbije i Crne Gore u čast Dučićevog rada. Jovan Dučić je umro 7. aprila 1943. godine u Geriju. Njegovi posmrtni ostaci preneseni su iste godine u portu srpskog manastira Svetog Save u SAD. Njegova želja je bila da ga sahrane u rodnom mestu, u Trebinju. Ova poslednja želja Jovana Dučića ispunjena je 22. oktobra 2000. godine.

AUTORKA: Tanja Isailović

Ocenite tekst: