Velikani srpske istorije – Mihailo Petrović Alas

Mihailo Petrović Alas je rođen u Beogradu 6. maja 1868. u svešteničkoj porodici. Bio je najveći srpski matematičar i jedini matematičar među 100 najpoznatijih Srba.


Jedan je od najboljih učenika Prve muške gimnazije u generaciji, zajedno sa Jovanom Cvijićem, Pavlom Popovićem, Miloradom Mitrovićem i drugima. Svi oni bili su inspiracija Milovanu Vitezoviću da napiše roman Šešir profesora Koste Vujića, o čuvenom profesoru Kosti Vujiću i njegovim učenicima koji su obeležili devetnaesti i dvadeseti vek.

Mihailo Petrović je završio prirodnomatematički smer Filozofskog fakulteta 1889. godine. Septembra iste godine otišao je u Pariz radi daljeg školovanja i pripreme prijemnog ispita za upis na Visoku školu (Ecole Normale Superieure), naučni odsek. Diplomirao je matematičke nauke na Sorboni 1891. godine, a fizičke nauke 1893. godine. Bio je najbolji student svoje generacije, pa je tako dva puta prisustvovao prijemu kod predsednika Francuske republike, 1893. i 1984. godine. Svoj doktorat O nulama i beskonačnosti integrala algebarskih i diferencijalnih jednačina odbranio je juna 1894. godine na Sorboni, pred vodećim ljudima iz oblasti matematike tog vremena: Ermit, Pikar, Pela, Penleze.

Profesor Visoke škole u Beogradu
Kralj Aleksandar I Obrenović, 22. 10. 1894. ga je svojim ukazom postavio za profesora matematike na Velikoj Školi u Beogradu. U to vreme Petrović je bio jedan od najvećih stručnjaka u svetu. Godine 1897. postao je dopisni član Srpske kraljevske akademije i dopisni član Jugoslavenske akademije znanosti i umjetnosti u Zagrebu. Bio je član nekoliko inostranih akademija nauka: u Pragu, Bukureštu, Krakovu, Varšavi i član naučnih društava. Godine 1905. Velika Škola u Beogradu prerasla je u Beogradski Univerzitet, a među osam redovnih profesora koji su birali nastavni kadar nalazio se i Mihailo Petrović. Bio je redovni profesor Filozofskog fakulteta gde je 1908/1909. bio dekan. Njegova predavanja su se odlikovala jednostavnošću, te je tako svoje znanje i iskustvo prenosio na mlade generacije. Osnovao je beogradsku matematičku školu u kojoj su se obučavali talentovani mladi matematičari.

Konstruisao je hidrointegrator i time osvojio nagradu na svetskoj izložbi u Parizu 1900. godine.

Godine 1927., posle smrti Jovana Cvijića, akademici su ga predložili za predsednika akademije, međutim, njihov predlog nije bio usvojen. Razlog je verovatno bilo njegovo prijateljstvo sa princom Đorđem Karađorđevićem. Akademci su ga ponovo jednoglasno predložili 1931. godine, ali njihov predlog ni ovaj put nije prihvaćen. Postao je počasni doktor Univerziteta u Beogradu 1939. godine i iste godine nagrađen je ordenom Svetog Save prvog reda.

Mihailo Petrović je bio učesnik Balkanskih ratova i Prvog svetskog rata, kao oficir. Bavio se kriptografijom, pa su se tako njegovi šifarski sistemi koristili u vojsci sve do drugog svetskog rata. Godine 1941. pozvan je u Drugi svetski rat kao rezervni oficir, ali su ga zarobili Nemci i koji su ga posle nekog vremena pustili zbog bolesti.

Dunavski Alas
Mihailo je bio čuven i po ribarstvu. Godine 1882. postao je ribarski šegrt, 1888. ribarski kalfa a 1895. položio je ispit za ribarskog majstora. Učestvovao je u donošenju „Zakona o slatkovodnom ribolovu“ na jezerima i rekama Srbije 1898. godine. Na međunarodnoj izložbi u Torinu 1911. godine osvojio je zlatnu medalju za izložene eksponate iz oblasti ribarstva. Učestvovao je u pregovorima za zaključenje konvencije o ribolovu sa Rumunijom i pregovorima o zaštiti ribolova na Savi, Dunavu i Drini sa Austrougarskom.

Svirao je violinu i 1896. godine osnovao je sviračko društvo „Suz“. Zajedno sa ostalim članovima društva nastupao je na raznim proslavama. Bio je omiljena ličnost starog Beograda, poznat kao Mika Alas.

Bio je omiljena ličnost starog Beograda, poznat kao Mika Alas.

Voleo je da putuje. Proputovao je sve evropske zemlje i posetio njihove glavne gradove, kao i severni i južni pol. Sa njegovih putovanja nastali su brojni putopisi. Napisao je Roman jegulje i Đerdapski ribolovi u prošlosti i sadašnjosti. Objavio je 14 monografija i 260 stručno-naučnih rasprava. Njegovo najpoznatije delo je Matematička fenomenologija.

Profesor Mihailo Petrović umro je 8. juna 1943. u svom domu na Kosančićevom vencu. Danas u Beogradu jedna osnovna škola nosi njegovo ime, kao i Deveta beogradska gimnazija.

AUTORKA: Anja Dmitrović

Ocenite tekst: