Vreme je za promene

Još od evolucije promene su bolan proces, a da bi opstali neophodno je da im se prilagodimo ma koliko one velike bile. One zahtevaju veliku količinu prihvatanja i odricanja nekih pravila koja se nekada kose čak i sa našim načelima.


Reforme su sastavni deo svakog društva, a odvijaju se uglavnom na nepredvidljiv način. Kako kroz istoriju, tako i danas, one su bile najčešće ispraćene kao posledica ratova, migracija, teritorijalnih promena, etničkih, ekonomskih, kulturoloških, sociološki i drugih faktora. Ne može svako ostati indiferentan na promene, posebno ako su one od velikog značaja za populaciju. Velika prašina uvek se diže oko promena koje su vezane za simbole same države kao jedinice posmatranja na globalnom nivou.


Hej Sloveni

Poznati smo kao narod po tome da se teško nosimo sa promenama; ne tako davna naša istorija pokazuje da smo pretrpeli velike reforme ali i onu sa kojom se većina suočava na svom putu razvoja, a to je promena imena države. Za sve nas nostalgično vreme Jugoslavije trajalo je do 1992. godine koje se okončalo njenim raspadom (prisetimo se takođe slučaja Čehoslovačke koja je postojala do 1993. godine kada je svaka država članica pošla svojim putem). Neizbežno je napomenuti aktuelna dešavanja sa kojima se susreće Bivša Jugoslovenska Republika Makedonija (Former Yugoslav Republic of Macedonia) koja se sudi oko spora sa Grčkom zbog imena, gde se kao dugo iščekivano istorijsko rešenje javlja naziv Republika Severna Makedonija.

Od kolonije do danas
Od nastanka države su bile primorane da više puta menjaju ime, a te promene bile su mučne i česte. Neke od njih nosile su u svom nazivu ime svoje kolonijalizovane države. Kako je vreme prolazilo i države su se oslobađale od kolonijalnih vlasti te su takvi slučajevi bili sve ređi, toliko da se danas može reći da su iskorenjeni. Širom sveta zemlje su se suočavale sa promenama imena države; tlo Afrike je najbolji primer koji je pretrpeo najviše promena, jer je Afrika bila rascepkana pod vlašću različitih zemalja. Širom sveta susrećemo se sa različitim primerima; današnja država Burkina Faso, koja je do 1964. nosila naziv Gornja Volta, potom DR Kongo koji se donedavno nazivao Zair. Nekada Abisinija, a danas svima poznata kao Etiopija, promenila je naziv 1941. godine

Najnoviji primer je bivša država Svazilend, sada već Esvatini (zemlja naroda Svazi), zvanično proglašena u aprilu ove godine. Naime Svazilend se suočavao sa tim da se ime te države dovodi u vezu pa čak i mešanje sa Švajcarskom. Kralj Svazilenda Msvati Treći je na proslavi pedesetogodišnjice nezavisnosti te Afričke države izjavio da će država vratiti ime koje je nosila pre kolonijalizacije, kako bi bila ponovo jedinstvena.

Kao kontinent sa najsnažnijim kolonijalnim silama – Evropa , pretrpela je takođe izmene imena nekih država. Nama poznata kao država lala i vetrenjača – Holandija menjala je ime više puta; u XV veku se zvanično prvi put pojavljuje u upotrebi ime Netherlands (Niske Zemlje), nakon toga menja ime još nekoliko puta da bi 1830. godine preuzela ime koje i danas nosi. Njihov sused Belgija bila je u periodu između XVI i XIX veka bojno polje između mnogobrojnih evropskih sila, pa ih je takva pozicija primorala da menjaju ime više puta. Bitan period je od 1815. do 1830. godine kada su sa Holandijom formirali zajedničku državu United Kingdom of the Netherlands (Ujedinjena kraljevina Nizozemska), da bi se Belgija otcepila 1830. godine i dobila samostalnost i svoje jedinstveno ime.

Prvi Evropljanin koji je zakoračio na australijansko tlo bio je holandski moreplovac Vilem Janson zbog kog je taj kontinent otkriven i u XVII veku poneo prvo ime Nova Holandija, ali je tada nisu naselili, što će za posledicu imati to da 1770. godine Džejms Kuk sa svojom posadom zauzima današnje tlo Australije i proglašava je tada za koloniju Velike Britanije. Tog trenutka počinje burna istorija za tadašnju državu koja je pretrpela velike teritorijalne promene jer je bila podeljena na više pokrajina, tako da je i demografska i kulturološka slika dramatično  bila menjana. Australija svoje današnje ime nosi zvanično od 1824. godine. Sve veze između Australije i Velike Britanije prekinute su poslednji put usvajanjem „Australijanskog akta“ 1986. godine, čime je prekinuta britanska uloga u vlasti današnje države Australije.

Razlozi za promenu imena države su mnogobrojni, nekada se mogu kretati od apsurdnih do krajnje ozbiljnih, a primarna želja je jačanje identiteta, suverenosti, prepoznatljivosti i jedinstvenosti kojoj svaka država teži. Takve promene bile su volja za teritorijalnim proširenjem koje je vodilo uvek ratu, a kao rezultat najviše su trpele ljudske žrtve, dok u savremenoj istoriji sve je manje ratova i teži se da se problemi između država rešavaju sporazumom.

AUTORKA: Jasna Krivačić

Ocenite tekst: